W ramach cyklu #TOP12KĘPNO, prezentującego najciekawsze obiekty Kępna, dziewiątym bohaterem akcji został gmach Liceum Ogólnokształcącego Nr I im. mjra Henryka Sucharskiego. Tym razem organizatorzy zachęcają, by spojrzeć na budynek nie tylko jak na szkołę, ale jak na przemyślane dzieło architektury.
Ponad wiek historii w jednym gmachu
Budowę obiektu prowadzono w latach 1910–1911, a w 1912 roku szkoła otrzymała nowy gmach i status pełnego gimnazjum. Charakterystycznym elementem budynku jest wieżyczka, z której do dziś można podziwiać panoramę Kępna. Elewacje pokryto tynkiem cementowo-wapiennym o fakturowanej powierzchni, określanym jako „baranek”. Nazwa nawiązuje do drobnoziarnistej, chropowatej struktury przypominającej wełnę owczą, uzyskiwanej dzięki odpowiedniemu uziarnieniu zaprawy oraz sposobowi jej nakładania i zacierania.
Witraż nie tylko w kościele
Szczególną uwagę zwraca się na światło i witraże. Choć słowo „witraż” kojarzy się przede wszystkim z przestrzenią sakralną, na przełomie XIX i XX wieku coraz śmielej wkraczał on do architektury świeckiej – pojawiał się w rezydencjach, budynkach użyteczności publicznej, przeszkleniach drzwiowych i dekoracjach. Witraż przestawał być wyłącznie „obrazem ze szkła”, a stawał się sposobem kształtowania wnętrza poprzez światło i kolor.
Jak podkreślają autorzy opracowania, witraż działa dopiero wtedy, gdy przepuszcza światło – kolorowe szkło rzuca na wnętrze barwne refleksy, a światło staje się częścią architektury. To sprawia, że witraż nie jest dziełem całkowicie statycznym, lecz zmienia się wraz z porą dnia i roku.
Skąd pochodzi słowo witraż?
Termin „witraż” wywodzi się z francuskiego vitrage, oznaczającego oszklenie, wstawienie szyb. Klasyczny witraż składa się z barwnych tafli szkła połączonych ołowianymi szprosami i musi być precyzyjnie wykonany, aby zachować szczelność. Początki tej techniki nie są jednoznacznie określone – badacze dopatrują się ich w starożytnych mozaikach. W epoce powstania kępińskiego gmachu sztuka witrażowa przeżywała ogromne zainteresowanie, a artyści eksperymentowali z kolorem, fakturą i przejrzystością szkła.
Kto zaprojektował budynek?
Pytanie o autora projektu wciąż pozostaje otwarte. W zbiorach Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego zachowała się dokumentacja istniejącego budynku z 29 marca 1913 roku, na której widnieje podpis: „Kempen i. Pos., den 29. März 1913. Der Kgl. Reg. Baumeister Büchler”. Jak zaznaczają autorzy, podpis pozwala przypisać Büchlerowi sporządzenie dokumentacji, ale nie jest jeszcze dowodem, że był autorem pierwotnego projektu szkoły. Termin Baumeister oznacza mistrza budowlanego, architekta lub kierownika budowy, którego funkcja wiązała się z projektowaniem, prowadzeniem i nadzorowaniem prac.
Zieleń wokół szkoły
Ciekawie zaplanowano również otoczenie obiektu. W obrębie posesji znajdował się cały układ zieleni, w tym ogród przeznaczony dla dyrektora, ogród botaniczny oraz ogród warzywny. Współcześnie patrzymy na szkołę głównie jako na miejsce nauki, jednak ponad sto lat temu myślano o niej znacznie szerzej – o tym, gdzie uczniowie będą się uczyć, jak będzie wyglądało ich otoczenie, jak do wnętrza będzie wpadało światło i jaką rolę może pełnić zieleń wokół budynku.
Historia kępińskiego liceum to jeden z wielu śladów pozostawionych przez przeszłość miasta. Autorzy akcji zachęcają, by przyglądać się Kępnu uważniej – jego budynkom, ulicom i detalom, które często kryją historie ciekawsze, niż można się spodziewać.
Oprac. Martyna Wycisk, źródło: Muzeum Ziemi Kępińskiej im. T. P. Potworowskiego
Źródło: Muzeum Ziemi Kępińskiej
